Ondernemen is menselijk. En ruim twee maanden geleden merkte ik, als ondernemer, welk aandeel gezondheid in dat 'menselijke' heeft. Kort na het succesvol afronden van de beursdeelname aan De Dagen in Utrecht liet mijn gezondheid me in de steek en was een (korte) opname in het ziekenhuis mijn deel. Daarna volgde twee moeizame herstelmaanden.
Tijdens de herstelperiode begon ik me steeds meer te beseffen, dat als ik mijn arbeidsethos (door velen omschreven als een tomeloze werklust) niet zou veranderen, dat dat wederom ten koste zou gaan van mijn gezondheid. Is al dat ondernemen zoiets waard of kan het wellicht ook anders?
Ik besefte al snel dat wat vandaag niet kan (omdat het gewoonweg niet kon), morgen of overmorgen ook nog prima is. Dat we ons als ondernemers vaak onredelijk zware taken opleggen (je kunt nooit te hard werken en genoeg is nooit genoeg). Dat velen verstikken in een haast dwangmatig 'moeten'.
Natuurlijk heb je je verantwoordelijkheden: enerzijds naar je klanten, leveranciers en medewerkers en anderzijds aan je gezin en aan jezelf. Maar waar ligt de balans? Wie (te lang) doorslaat naar het één verliest geheid grip op het andere deel. Maar het gaat niet alleen om balans, het gaat ook om het gewicht. Het is niet voldoende om meer tijd aan je gezin of aan jezelf te besteden, als je tegelijk ook meer tijd aan je bedrijf besteedt. Het gaat om de kwaliteit van tijd, niet om de kwantiteit.
Gedurende het herstel spraken mensen me alleen nog aan met woorden als 'vriendschap', 'dankbaarheid', 'genegenheid', 'vertrouwen' en 'liefde'. Niemand had het over winst, succes, bezit, kwaliteit of continuïteit. De kilte had plaatsgemaakt voor de warmte van het menselijke. En toen bedacht ik me: Waarom neem ik die 'warmte' niet mee in mijn ondernemen?
Dergelijke ondernemers bestaan al. Ze worden vaak aangeduid als 'softies', zweverige types, neurotische activisten, etc. En toch geloof ik dat we er belang bij hebben om het menselijke méér te betrekken in ons ondernemen. Door de toon die we spreken, door te geven in plaats van alleen te nemen, door de attentie die we aan klanten geven, door sorry te zeggen als het nodig is, door te doen wat menselijk is.
Of het lukt dit de komende maanden jaren in ons bedrijf door te voeren? Ik ga het zondermeer proberen. De waarschuwing was er niet voor niets.
Pluk de dag .. want voor je het weet .. valt er niets meer te plukken. |
